Ik, jij, het klimaat en onze aarde…

Het najaar van 2020 dient zich aan. Een zomer eindigt die wereldwijd dramatische veranderingen in het klimaat heeft laten zien. De hitte in Nederland en heel Europa, de smeltende ijskap op Groenland en het verdwijnende poolijs, de bosbranden in California en de ongekend grote natuurbranden in het noordpoolgebied bij recordtemperaturen, een sterk verhoogd orkaanseizoen en de ongewoon grote overstromingen in China, Bangladesh, India zijn maar enkele van de voorbeelden. Het insectenleven is met 80 procent gereduceerd en veel diersoorten dreigen te verdwijnen. Moeten we meer ontwikkelingen als gevolg van de klimaatveranderingen noemen?
Nee, we draaien ons hoofd eerder af omdat we de feiten niet aankunnen. Wat kan ik eraan doen? Een gevoel van onmacht en een besef dat we met elkaar jaren tegemoet gaan die nog veel meer ontwrichting van klimaat zullen kennen met grote gevolgen voor ons allemaal.

Er is geen reden om deze jaren toeval te noemen of als zijnde van voorbij gaande aard. Wie op deze wijze denkt en probeert aan de feiten te ontsnappen reageert op dezelfde psychologische wijze die we ook zien rond het Coronavirus. Eerst schrikken we, dan raken we veelal lamgeslagen en apathisch. We worden onzorgvuldig en de cijfers laten weer een toename van het aantal besmettingen zien dat uit de hand dreigt te lopen. Internet gonst van de wildste geruchten en we trekken de bevindingen van de wetenschappers in twijfel. Zo doen we dat ook met de klimaatgegevens. Die zullen wel overtrokken zijn en het zal wel meevallen.

Een overzicht van 12000 jaar.

Hoe lang wachten we met wakker worden en gaan we door met de passiviteit en de ontkenning die is gebaseerd op angst? Deze ontkennende reacties zullen mogelijk maatschappelijk toenemen naarmate de noden zullen groeien. En echt, dat laatste zal gebeuren.

Nu zien we hoe we wereldwijd een antwoord zoeken op het Coronavirus omdat er eigenlijk geen ontkennen meer aan is. We ontkomen er niet aan dat onze samenleving ondanks alle antwoorden sterk is verandert. Saillant detail is dat wetenschappers aangeven dat deze uitbraak van het virus mede in de hand wordt gewerkt door de ontwrichting van het klimaat en door hoe wij omgaan met de natuur om ons heen. Laten we daar eens over nadenken…

Met al deze conclusies komen we tot de nijpende vraag waar we antwoorden kunnen vinden op de klimaatverandering. Moet de politiek die geven? Weet de wetenschap hoe het verder moet?
Laten we bij de wetenschap beginnen en stellen dat voor de implementatie van de conclusies van de wetenschappelijke bevindingen in de samenleving er een basis moet zijn. Dat is er zeker nog niet genoeg.

De politiek is een uitdrukking van onze collectieve modus van denken en voelen en durft niet al te doortastend en ingrijpend te handelen. Het zou teveel weerstand oproepen en ook een verlies van stemmen. Populistische stromingen kunnen daar weer garen bij spinnen.

Zo gezien lijkt er een patstelling in ons handelen, hoewel veel inspanningen wel ondernomen worden. De patstelling is dat we wel verandering willen, maar niet wezenlijk te rade gaan bij wat er echt nodig is. En zo is de cirkel rond en vinden we dat wetenschap en politiek het probleem van de ontwrichting van de natuur en het klimaat moeten oplossen. Elke dag is daarbij een verloren dag en wordt het probleem alleen maar groter.

Er lijkt geen oplossing terwijl jij en ik machteloos staan. Maar is dat zo? Laten we eerst helder krijgen dat iedere mens die tot een vernieuwend zicht komt een uiterst grote bijdrage is aan een groter proces. Kan ik bijdragen? Waarom geloven we dat niet? Herkennen we grote vernieuwers op allerlei terreinen niet bij namen? Herinneren we ons niet hoe ze heten? Het ongeloof is een gevolg van dat we niet de waarde en de essentie van ons mens-zijn herkennen en daardoor wordt het ook moeilijk er een uitdrukking aan te geven. Elke grote verandering begint bij jezelf en werkt door naar een geheel. Een verandering projecteren we eerst op een andere politiek, een nieuwe wetenschappelijke bevinding. Hoewel dat belangrijke factoren zijn, blijft terug komen wat wij er mee willen doen in ons leven.

De basis van elke verandering is de herbezinning op wie we als mens zijn en hoe we deel uitmaken van het geheel van leven op deze aarde. We staan niet los van de aardse cyclus van bestaan en de natuur is niet iets buiten ons waar we alleen maar tijdens een boswandeling mee te maken hebben, of in een groentetuintje. De verbanden zijn zo intens en elke levensvorm die we buiten ons zien, is dienstbaar aan de vorm van de mens die wij zijn waardoor we kunnen leven. Maar deze dienstbaarheid is altijd tweeledig, wat inhoudt dat we zorg moeten dragen voor het leven om ons heen. Tot op heden zien we deze aarde als ons bezit en denken we dat we haar kunnen gebruiken zoals het ons uitkomt. Het resultaat is dat we deze planeet als een thuis vervuilen en versmeren terwijl er een ondraaglijk klimaat in komt.

Willen we dit? Het is een essentiële vraag die van ons allemaal een onderzoek vraagt. Willen we zover komen en wijzen we naar de ander voor de oplossing?

De tijd is meer dan ooit rijp dat we ontwaken in het onlosmakelijke verbond met het leven om ons heen. Dat is meerledig en niet alleen een biologische aangelegenheid. Wanneer we verder kijken dan dat, kan het helder worden dat er een grote revolutie kan plaatsvinden op deze aarde. Een revolutie in die zin dat we op een existentiële vraag komen.

Zijn we alleen een biologisch fenomeen dat probeert het leven te behouden? Als dat zo is, moet ik somber zijn omdat we als biologisch wezen altijd onze directe overlevingsdrift voorop zullen blijven zetten. De uitkomst zal een wereld zijn waarop het leven nog maar moeizaam mogelijk is en hele culturen ten onder zijn gegaan. Een erg somber beeld, dat ik gelukkig niet op deze wijze deel.
De revolutie  die ik voorzie is van een andere aard. Wanneer we beginnen te herkennen hoe we met alle levensvormen en met onze fysieke planeet verweven zijn, is er een samenhang die ook in onszelf tot leven wordt gewekt. Deze samenhang is de volgende stap die we samen zullen en kunnen zetten. We zullen ons bewust worden dat alle levensvormen geborgen zijn in een groter geheel dat het leven zelf is en dat de vormen van leven op aarde draagt. Hier ontwaakt wat we een verbondenheid kunnen noemen die de mens tegelijk opent voor een vierde dimensie of perspectief en waarin we ons bewust worden hoe we verweven zijn met een groots grondplan dat achter alle levensvormen ligt. Het is niet een plan zoals wij dat met ons hoofd creëren maar een scheppingskracht  die het hele universum draagt en in stand houd.
Dat gaat tot op heden voorbij het zicht van welke wetenschap dan ook. Ik weet het, daarmee is er alle reden om te zeggen dat dit luchtfietserij is, maar wat ik hier aangeef is een innerlijke bevinding die geen bewijs zoekt in de buitenwereld. Tegelijk kan deze ervaring in een ieder ontwaken die ernaar op zoek gaat. Hoe hoger de noden zullen worden, hoe opener we ervoor komen te staan. Juist dat is als het compleet nieuwe wat ons te wachten staat: als we dat willen.

In de loop der eeuwen hebben we deze dimensie aangevoeld en er woorden aan gegeven. Sommigen onder ons vertegenwoordigden en verwoordden deze voor hen levende ervaringswereld op een zo indringende wijze en via hun daden dat we er religies omheen vormden. De uitdaging is dat we nu voorbij deze vormen naar de inhoud ervan durven te kijken om zo te ontdekken dat we allemaal een verbondenheid met deze essentie van het bestaan in ons dragen dat onvernietigbaar is.
Wat is leven? Het onderzoek leidt ons naar een verbondenheid met wat ik al vaker ‘het Levende’ heb genoemd en wat ons naar een geheel nieuw perspectief brengt waarmee we naar het leven hier op aarde zullen gaan schouwen. Daarbinnen zullen we zeker bereid zijn het leven om ons heen te dienen, te verzorgen en te waarborgen. Deze planeet is als een aan ons geschonken huis en de vraag wordt niet hoe we haar kunnen gebruiken voor het eigen gewin, maar hoe we het verblijf erop voor de hele mensheid kunnen mogelijk maken zodat iedereen in een diepere ervaring van leven kan ontwaken.

We zullen dieper en dieper op de proef worden gesteld en het is een vraag aan ieder van ons persoonlijk hoe we daarmee om zullen gaan. De keuze om deze wetenschap van hart af te wijzen snijdt ons af van onze levensbron, van het Levende, of zal bij het toelaten ervan ons brengen naar een steeds dieper verstaan van het Levende. In het laatste geval zal er een welzijn ontwaken waar geen hebzucht tegenop kan en leren we steeds dieper de Boodschap van de grote Verkondigers te verstaan zoals Christus. Wat is de keuze van ieder persoonlijk, van jou en mij?

Daar begint een omwenteling in het bewustzijn die voorbij elk voorstellingsvermogen gaat.

COVID-19

Een tussentijdse overweging

Het virus COVID-19 kwam begin dit jaar opeens volop in de aandacht en we zijn nu een aantal maanden verder. Wie om zich heen kijkt, ziet grote veranderingen in de samenleving. Wat eerst als een probleem werd gezien voor het Verre Oosten werd opeens een ingrijpende ervaring in letterlijk elk huis. Een ‘lockdown’, om het maar in goed Nederlands uit te drukken, bleek alle sociale vanzelfsprekendheden op de tocht te zetten. Hoewel het virus in het voorjaar in West Europa sterk werd teruggedrongen, is er nog altijd het reële risico op nieuwe en grote uitbraken.

Hier in Europa dringt het niet echt tot ons door hoe snel wereldwijd de omvang van de epidemie toeneemt. Dat leidt op steeds meer plaatsen tot de zichtbaarder wordende sociale en economische gevolgen en ontwrichtingen waar ik in een eerder bericht al over sprak. Ook factoren als honger en armoede vlammen daardoor helaas weer op. In de komende tijd zal het gevolg van dit virus steeds duidelijker worden. Nu helder wordt dat de economische, sociale en psychische gevolgen wereldwijd groot zijn, wordt de vraag gesteld hoe we met dit virus om moeten gaan.
Intussen hopen we op een vaccin dat deze epidemie weet te stoppen. Maar zelfs wanneer het vaccin er komt, is het nog onduidelijk hoe je het aan de bevolking in alle continenten kan aanbieden. Het is te vrezen dat de best georganiseerde landen het voordeel zullen genieten en de mensen in de armere landen opnieuw achterin de rij komen.
Daar komt nog de achterdocht bij. Van diverse kanten is ons gevraagd om ons bijvoorbeeld uit te spreken tegen een vaccin vanwege eventuele bijkomende gevaren. Hoewel er grote financiële machten en belangen mee gemoeid zijn, is er ook bij velen een oprechte bewogenheid om een goed werkend vaccin aan de wereldbevolking te kunnen aanbieden. We zien het als een individuele onderscheiding en keuze om wel of niet gebruik te maken van het vaccin, ook wanneer ze te weinig getest is op de betrouwbaarheid.
Naast het vaccin zouden we ons moeten uitspreken tegen nieuwe ontwikkelingen rond de zendmasten die volgens bepaalde groepen bijdragen aan de verspreiding van het virus. Ook zouden we moeten waarschuwen voor de hoax van de anderhalve meter samenleving en andere maatregelen omdat het een opgelegde mogelijkheid is om iedereen onder controle van politieke en economische machten te brengen.
Dergelijke gedachtegangen raken niet de kern van het werkelijke probleem dat dieper ligt en te maken heeft met de bewustwording van ons mens-zijn. Wie zich tegen van alles moet blijven verzetten vanwege de eigen opborrelende angsten, blijft ook gevangen in al deze vraagstukken. Elke keer komt er weer een onderwerp waar de ongestilde angst zich dan op zal richten.

Ondanks de hoop van velen op een oplossing als door een vaccin is er een schok door de samenleving gegaan die niet meer zomaar kan worden weggenomen. Nu is gebleken dat ons natuurlijk bestaan ernstig ontwricht en bedreigd kan worden. Op zich is dat niet nieuw. Epidemieën zijn van alle tijden en hebben de mensheid vele keren getroffen. We hebben onterecht gedacht zover te zijn met de ontwikkeling van de medische kennis dat plagen en epidemieën ons niet meer kunnen raken. Het is een grote schok om nu te ervaren dat het natuurlijke bestaan onveilig was, is en zal blijven.
Dat geldt niet alleen voor ziekten die al of niet via een epidemie ons kunnen treffen. We zullen in de komende jaren meer en meer een wereldomvattende klimaatsverandering meemaken.De gevolgen daarvan voor de landbouw, de watervoorziening, de bewoning van grote gebieden, het verdwijnen van diersoorten en instorten van ecologische ketens van dierlijke en plantaardige levensvormen zullen intenser zijn dat wat we ons willen voorstellen.
Wie denkt dat deze veranderingen wel zullen meevallen, kan net als nu met het virus sterk overvallen worden door de zich almaar versnellende ontwikkelingen. Dat we de komst van het virus onderschat hebben, komt door de op angst gebaseerde collectieve ontkenning die in ons ligt om zo het gevaar niet te hoeven erkennen.

Onze veiligheid van deze tijd is relatief gebleken en geen wetenschap zal het antwoord kunnen bieden zolang onze houding ten opzichte van het leven niet verandert. We kunnen de natuur niet dwingen zich te voegen naar onze normen en waarden zonder haar ernstig te beschadigen. Wereldwijd zal het voor steeds grotere bevolkingsgroepen moeilijk tot onmogelijk worden te overleven.

Naast dat we alles kunnen doen om de veiligheid in de natuur af te dwingen is er een ander thema dat ons eerder zou moeten beroeren. Dat is de vraag waarom we leven en wat de betekenis daarvan is. De onveiligheid van het natuurlijke bestaan kunnen we zien als een uitdaging om deze vraag inhoudelijk op te pakken.
De wereld vraagt een omslag in het kijken naar waar het leven om draait en zolang we deze omslag niet maken, zullen we merken dat we het aardse bestaan niet op waarde schatten. We brengen onszelf in toenemende mate in de problemen doordat we omwille van het persoonlijk belang onze leefomgeving blijven aantasten.

Alles op een rij zettend zie ik de vele emoties die dit virus in onze samenleving doet opwaaien eerder als een gevolg van de schrik over onze onveiligheid. Laten we vooral de lering eruit halen dat het fysieke leven niet veilig is, wat we ook doen om dat wel zo te laten zijn. Het sterven is immers al met onze geboorte ingebakken in ons aardse bestaan, al doen we er alles aan om die wetenschap van ons af te duwen.

Hoe natuurlijk het ook is dat we streven naar een veiligheid van leven, we kunnen ons beter richten op de vraag wat de essentie van leven is. De veiligheid zit dan niet meer primair in de inspanning dit lichaam zo lang mogelijk in stand te houden, maar wordt dan gevonden in dat we innerlijk verstaan wie we zijn en wat onze bestaansgrond is. Dat is een wetenschap die eeuwigheidswaarde kent en het antwoord in zich draagt op onze strijd tegen de fysieke eindigheid.
Pas wanneer we eraan toe zijn om daarin verder tot begrip en herkenning te komen zullen we het leven zelf echt gaan herwaarderen om het wonderbaarlijke wat het ons te brengen heeft.
De angst hoeft dan niet meer de eerste drijfveer te zijn om te zorgen dat we veilig zijn en de verwondering over de schoonheid en de diepte van het bestaan opent zich voor onze ogen. We zullen dan geen epidemieën meer bestrijden uit angst, maar gezondheid gaan verstaan als iets dat zich in elk mens wil openbaren. We maken vanaf dat moment zelf deel uit van een zoektocht die een andere invalshoek heeft dan de huidige nadruk op de ontwikkeling van technieken, ook op medisch gebied. De vernieuwing wordt niet meer primair afgemeten aan de toename van de kunde in de wetenschap en de gezondheidszorg maar in het wakker worden in wie we in potentie zijn. Deze ontdekking leidt ook tot een geheel andere beleving van- en omgang met onze gezondheid, onze leefomgeving en  het milieu met alle levensvormen.

De dagen dat de samenleving stilvalt

Er zijn momenteel sterke veranderingen gaande in de samenleving. Hoe gaan we daarmee om en hoe kunnen we daarbinnen onze weg zoeken naar ons hart en ons bewustzijn verder verkennen? Er is zoveel dat wil ontwaken, en juist in deze tijd is dat zo hard nodig. Draag je er ook aan bij?

Er hangt een wolk van bezorgdheid over de wereld. In deze tijd staat vooral het coronavirus centraal. Mede daardoor worden ook de samenlevingen flink in beweging gebracht. We zien bijvoorbeeld de aandacht voor gelijkwaardigheid voor mannen en vrouwen, en voor mensen van alle rassen onderling.
Wanneer we de blik richten op het coronavirus mogen we erop vertrouwen dat Europa over de middelen beschikt om het virus te bestrijden, maar veel landen daarbuiten krijgen het zwaarder te verduren. Dat is niet altijd allereerst door het virus zelf maar doordat als gevolg van het aantal zieken maatschappelijke structuren niet langer goed kunnen functioneren. Denk aan de gezondheidszorg, de voedselvoorziening of de plaatselijke economie. Wat op de achtergrond dreigt te raken bij al deze punten die zoveel aandacht vragen is dat de verandering van het klimaat steeds ingrijpender worden, zeker ook in de landen die al veel armoede kennen. Zo worden juist zij het hardst geraakt.

Hoe gaan we om met deze periode? Gaan we afwachten wat het verloop zal zijn en hopen dat de storm wel over zal waaien? Of keren we in en bouwen we samen aan een bundeling waarbinnen we elkaar kunnen voeden en ontmoeten? Een bundeling die op zich weer als een licht is dat in deze wereld kan schijnen.

De bedoeling is om dagelijks, of om de dag, door ons geschreven overwegingen en meditatieve teksten te plaatsen die op de rest van de website niet direct van toepassing zijn.
We doen dat voor iedereen die zich ermee wil verbinden. Dat zijn degenen die ons eventueel al kennen, die de inspiratie een warm hart toedragen, die zich verbonden weten met Bousquet en de inhoud die we er leven, mensen die…
Dus ook voor jou als je verlangt om deel te nemen.
Hoe lang neem je deel? Dat beslis je zelf, maar na drie maanden word je ook per e-mail gevraagd of je door wilt. Dan starten we op een nieuwe webpagina en reizen we verder gedurende een volgend kwartaal met degenen die dat willen.

Wanneer je wilt deelnemen kan je dat via een e-mail laten weten. Daarnaast vragen we ter ondersteuning je medewerking via een maandelijkse financiële bijdrage. Eigenlijk willen we geen ondergrens of bovengrens stellen, maar dat je kijkt naar je mogelijkheden en draagkracht. Is het vijf euro? Prima! Is het dertig euro of meer? Prima!
Bijdragen kan via de bank:

NL98 INGB 0003413141
PS Rijntjes
Le Bousquet de Balarin
32250 Montreal du Gers
Frankrijk

De teksten van de verschillende perioden blijven nog enige tijd op de site staan. Ze zijn voor persoonlijk gebruik. Deel ze dus niet verder dan in de huiselijke kring.
Laten we ons bundelen en ons richten op een wijze van samen leven die uit deze onvermijdelijk veranderende samenleving tevoorschijn kan komen.

Een hartelijke groet,
Paulus en Nicolette Rijntjes

Het coronavirus, een overweging

Coronavirus… Alles draait om dit ene woord en verontrustende feiten en angstige geruchten beroeren ons. Door een nieuw type virus raken hele samenlevingen verlamd en we vragen ons misschien af hoe nodig de maatregelen nou wel of niet zijn. Laat er echter geen misverstand over bestaan. Door niet te handelen en niet drastisch in te grijpen kunnen maatschappelijke structuren instorten. De gezondheidszorg, de winkelbevoorrading, het financiële stelsel, de hele samenleving kan worden ontwricht wanneer een golf besmettingen als deze zonder hindernis kan rondgaan. Dat is ook in de historie al meermalen gebleken. Denk aan de zwarte dood (de pest) die vreselijk kon huishouden. Nu hebben we veel meer inzicht en kennis, maar hoe gaan we ermee om?

Dit virus is niet een individueel probleem maar raakt ons allemaal. Allereerst hopen we natuurlijk zelf niet ziek te worden en wensen we onze geliefden een zelfde gunstig lot toe. We ervaren bovendien de angst en de gevolgen wanneer een samenleving door allerlei maatregelen niet meer functioneert zoals wat we gewend waren. Op langere termijn zullen we de economische effecten merken. Deze inventarisatie is niet onbekend voor wie zich verdiept in de berichtgeving van betrouwbare media.

De gevolgen zullen echter ook op een ander vlak doorwerken. En dat is dat we geschokt zijn in het vermogen wereldwijd voor een gezonde mensheid te zorgen. Opeens blijkt dat een virus ons allemaal kan raken en is ons gevoel van veiligheid aangetast. En dan nog hebben we het weliswaar over een gevaarlijk virus voor velen, maar niet over een nog besmettelijker en nog dodelijker virus. Ook dat had gekund en vaker heb ik de afgelopen jaren al aangegeven dat die mogelijkheid er potentieel is.

Nu nog -op het moment van schrijven- twijfelen sommige regeringen en instanties hoe te reageren. Over de wereld zien we òf een volledige ontkenning òf een uiterst actieve bestrijding van de ziekte binnen de landsgrenzen.

Hoe de komende weken zich zullen ontwikkelen, weet eigenlijk niemand en hangt mede af van de doortastendheid van landen en het draagvlak bij de bevolking. Ook is het niet bekend hoe het virus op de komende lente zal reageren.

Halen we opgelucht adem als we dit virus de baas zijn? Natuurlijk! Maar laten we het daarbij en gaan we zoveel mogelijk op de oude voet verder?
De schok die nu gevoeld wordt, kan ook leiden tot een herziening op zoveel punten. Hoe richten we een samenleving in? Blijft bovenal de economische groei en materiële welvaart het ijkpunt voor het welzijn? Beginnen we te verstaan dat we het leven nooit in de macht kunnen krijgen? Zelfs wanneer dit virus zal zijn uitgedoofd, zullen we met nieuwe virussen worden geconfronteerd waar we weer opnieuw een antwoord op moeten vinden.

Daar komt bij dat de teloorgang van het milieu de paniek en de ontwrichting in de toekomst alleen maar zal laten toenemen. Nu hebben we een schokeffect maar de toekomst aangaande het milieu en het klimaat zal als een sluipend virus ontwrichtend werken. Wanneer we de signalen ervan niet willen herkennen, komen we met de onomkeerbare gevolgen  ervan te zitten.

Laten we de schok die nu over de aarde gaat, hanteren als een kans tot bezinning en onszelf de vraag stellen wat dit prachtige kwetsbare leven is dat we leiden. Hoe willen we daarmee omgaan? Is ons leven enkel een uiterlijk bestaan of is het een unieke kans om de inhoud ervan te leren kennen?

Ik weet het: ‘In tijden van nood leert men bidden.’ Een gezegde die misschien wel waar is maar dan nog is het gebed meestal bedoeld om onszelf gespaard te zien door God. We kennen allemaal onze angsten en blijken die vaak weg te duwen totdat we er niet meer omheen kunnen.

De uitdaging is om dit moment aan te grijpen om tot een herwaardering te komen van het leven en tot een nieuw zicht in wat de essentie en de schoonheid ervan is.

We zijn geen verzameling biologische verschijnselen die nu aangetast dreigen te worden door een virus. We zijn mensen met een diepte die in ons is gelegd vanuit de essentie van het bestaan. Wanneer we de schok aanwenden om de blik naar binnen te richten en op zoek te gaan naar de geestelijke inhoud van ons leven, kunnen er perspectieven ontwaken die we eerder niet konden vermoeden. Dat is allereerst individueel van grote waarde, maar ook maatschappelijk kan er daardoor een grote wending ontstaan.

Laten we van de nood een deugd maken.

Publicatie lezing

Op 27 december 2019 is er in Nijmegen een lezing gehouden door Paulus Rijntjes met als thema: Klimaatverandering en onze toekomst.

We hebben ervoor gekozen de inleiding van deze lezing gratis ter beschikking te stellen. De inhoud ervan kan op deze wijze een zo breed mogelijke verspreiding krijgen.

Ook zal er binnen korte tijd een boekje van deze lezing worden gemaakt en via de webwinkels worden gepubliceerd.

Wie wil, kan de inleiding nu downloaden:

Waar staan we op dit moment?

Het is vandaag 14 december misschien net te vroeg om terug te kijken op dit kalenderjaar en vooruit te kijken naar het volgende. Anderzijds is de adventsperiode het begin van een nieuw kerkelijk jaar en de periode van verwachting en hoop. En het is de hoop van waaruit dit stuk geschreven is.

Dit jaar was voor Bousquet een bewogen periode. Het begon na de stilte van de winter waarin de voorbereidingen worden gemaakt voor het nieuwe seizoen in maart met een hernia die tijdens de terreinweken opkwam. Niet alleen aangetaste eiken werden neergehaald, maar ook ikzelf werd geveld. Opeens was de gang van zaken op Bousquet niet meer zo vanzelfsprekend en dat gaf in mij en, naar ik meende te herkennen, ook in anderen een zichtbare schok. Hoe nu verder?

Natuurlijk kan deze fase gezien worden als iets tijdelijks. De kans dat je herstelt van een hernia is immers redelijk groot en zo bleek het tot nu toe ook grotendeels te gaan. Een genezingsproces trad in dat nog altijd verder gaat, maar de innerlijke ervaringswereld bleek in mij en in Nicolette flink te zijn aangeraakt. Gedurende een periode van tien dagen in april kwamen we met een kleinere groep op Bousquet bijeen om ons samen te bezinnen op de betekenis en de toekomst van deze plek in het perspectief van de huidige tijd. Het werd een bewogen periode die na de tien dagen niet stopte. De innerlijke aanraking ging verder.

Het is mij in de loop van de periode steeds duidelijker geworden dat Bousquet tot op deze dag een betekenisvolle plek is. Maar wat maakt een plek betekenisvol? Dat is niet de ligging, of de aard van het gebouw. Hoe boeiend of mooi ook, dat blijven externe factoren.

De tijd waarin we leven is een tijd van veel bewogenheid waarin we met elkaar beginnen te herkennen en erkennen dat we afstevenen op een wereld die een volkomen verandering zal ondergaan. Die verandering bedreigt plantenleven en dierenleven. Tenslotte worden ook mensenleven bedreigt en kan zelfs vernietiging van alle levensvormen op grote schaal werkelijkheid worden.
Of het echt zover komt? Die vraag kan beter omgedraaid worden. Waarom staan we toe dat dit proces al ingezet is en zonder drastische verandering verder vorm zal krijgen? Wat we ook besluiten om aan maatregelen te nemen, steeds weer duiken er berichten op waaruit blijkt dat we de ontwikkelingen rond de vervuiling en de klimaatverandering niet keren. We kunnen daaruit opmaken dat ons individuele gedrag niet afgestemd is op het grote gevaar waarin we verkeren.

We zijn het station gepasseerd waar we ons nog konden wenden tot een collectieve mensheid om diezelfde mensheid tot bewustzijn te brengen en een dramatisch lot te besparen. Dat klinkt misschien oordelend maar dat is het zeker niet. De realiteit openbaart hoe ons handelen is en hoe we blijven kiezen voor consumptiedrift om onszelf te blijven bevestigen en om een veiligheid van bestaan te zoeken. Zo doet alleen al de aanschaf van alle SUV’s in de laatste jaren de inzet teniet om het  CO2 akkoord van Parijs te halen. De grotere uitstoot van CO2 bij deze auto’s weegt bij de individuele verlangens om dit type auto te kopen niet op tegen wat we ermee willen uitdrukken. Waar we in Parijs afspraken de veel te hoge uitstoot van CO2 snel en sterk te verminderen blijkt er nu sprake te zijn van een toename van 4%. Nieuwe CO2 records in de atmosfeer zijn dan ook steeds weer een realiteit.
Het is maar één voorbeeld van wat er wereldwijd gaande is. Alleen al sinds de periode dat ik begin februari een stukje schreef op de website over de beweging die bij de jongeren op gang kwam, is de situatie aanzienlijk verslechterd. Politiek ingrijpen gebeurt wereldwijd nog altijd te schoorvoetend gezien de klimaatsveranderingen, de toename van de CO2 en de voortschrijdende mondiale vervuiling van land en zee. Politici vrezen het verlies van populariteit en grote maatschappelijke onrust wanneer de maatregelen ons eigen leven gaan raken.

Kunnen we de wereld nog redden? Het is een vraag die zich opdringt bij degenen die zich niet willen afsluiten voor de berichtgevingen en de realiteiten die zich ontvouwen. Van verandering en aantasting groeien we zonder ingrijpende koerswijziging regelrecht naar een catastrofe, en daar deden we als mensheid verrassend kort over. De korte periode sinds de aanvang van de industriële revolutie rond 1880 (toen zelfs al de eerste publicaties over de mogelijke gevaren van de CO2 verschenen) tot aan is genoeg geweest om al het leven en zichzelf te bedreigen. En dat na tien miljoen jaar van relatieve rust in de aardse atmosfeer.
Laten we erkennen dat we intussen een ‘code rood’ hebben voor het leven op aarde. Natuurlijk is het confronterend dit te lezen en de eerste reflex zal mogelijk de ontkenning zijn van deze situatie. Dat is een psychisch fenomeen dat nodig is ter wille van de eigen behoefte tot overleving en helpt de angsten te bestrijden. Het is ook een uiting van de toenemende stress waar steeds meer mensen aan lijden en die het gevolg is van alle zorgwekkende informatie.

Niet langer is er voor mij de inzet om de wereld nog te redden, iets wat ik wel probeerde toen ik vijftig jaar geleden in het actiewerk trachtte de mensheid bewust te maken van de vervuiling en het gevaar dat we toen al liepen. De uitspraak waarmee deze alinea begint is niet een handdoek die in de ring wordt gegooid, niet een defaitisme en een onmacht waarmee de strijd om de collectieve bewustwording wordt opgegeven.
Ik ben mij bewust geworden dat deze tijd openbaart hoe wij als mens zo verweven zijn met de krachten van het basale instinct ter overleving en ter zelfhandhaving, dat we niet onderscheiden hoe we het denken aanwenden om vanuit het eigen belang te handelen. Tot op heden staat daarin het ‘ik’ centraal, zelfs wanneer we trachten de wereld te redden omdat ‘ik’ daarmee veilig ben, net als mijn eventuele kinderen en kleinkinderen.

We komen alleen verder als we deze gesteldheid van eigenbelang in onszelf erkennen en beseffen dat we vanuit het daardoor gekleurde ‘ik’ de wereld om ons heen bezien. We zijn op deze wijze niet in staat zijn om in een groter perspectief te schouwen en komen niet over een drempel naar een nieuwe wereld van ervaren waarbinnen grotere perspectieven zichtbaar worden.

Het is een enorme stap wanneer we erkennen dat ‘ik’ binnen het perspectief van eigenbelang handel. Alle inspanningen en toenemende politieke wil verandert daar niets aan. Dat kunnen we toetsen aan de maatregelen die genomen moeten en hopelijk ook zullen worden. ‘De regering doet zijn best en het komt wel goed.’ We drukken een angst over het milieu weg die feitelijk de oorzaak is van de milieustress bij steeds meer mensen. ‘Wat moet je anders?’ We gaan gewoon verder met ons leven, totdat… blijkt dat door de verslechtering van het klimaat en door toenemende maatregelen ons eigen portemonnee wordt geraakt. Maatschappelijke chaos door bijvoorbeeld misoogsten, weerrampen, waterproblemen liggen in de toekomst verscholen en zijn op een toenemend aantal plaatsen in de wereld al zichtbaar. Dan komen we al snel tot een ontzetting door een aangetast eigenbelang die al veel eerder had moeten plaatsvinden, maar op grond van wat we het leven op aarde aandoen en al aandeden.

In deze fase komen we individueel op een tweesprong te staan Dat geldt voor ons allemaal. De tweesprong bestaat uit twee verschillende richtingen.

  1. We bezien onszelf als een betrokkene bij al het leven en beseffen dat al het leven op aarde met elkaar verweven is. De mens kan bestaan dankzij de levensvormen om hem heen. Dat geldt dus voor de planten en de dieren, ja zelfs voor de planeet zelf met haar uitgestrekte vlakten, dalen, bergen en zeeën.
  2. We blijven ons primair richten op een mensbeeld waarin het uiterlijk welzijn voorop staat en de motivatie van ons bestaan geput wordt uit wat we vergaren.

Natuurlijk is een dergelijke tweedeling te zwartwit gesteld. Er zijn vele tussenvormen. Maar toch kunnen we niet beide punten tegelijk kiezen. Dat is als hinken op twee benen.

Wie kiest voor het eerste punt zal bewust worden dat leven niet synoniem is aan de fysiek tastbare levensvormen, maar dat leven zich uit in de vele levensvormen. Dat klinkt waarschijnlijk als een cryptogram maar wanneer we deze zin herlezen en op dit onderscheid reflecteren, kunnen we gewaar worden dat leven op zich iets is dat elke levensvorm belichaamt. Leven blijkt dan opeens een kwaliteit die de individuele levensvormen overstijgt.
Door ons te richten op de bewustwording van wat leven is, ontstaat in een verdiept ervaren van ons eigen bestaan. Hier treedt een pad van ontwaken in werking die ons naar de Bron van het leven kan voeren. Opeens komen spiritualiteit, eeuwenoude overleveringen over wat leven is en de fysieke kwaliteit van bestaan in verbinding en verandert het wereldbeeld in onszelf volledig. Er groeit een nieuw begrip over ons mens-zijn als uniek wezen dat is ingebed in een veel groter geheel van bestaan dan alleen de fysieke wereld om ons heen.
Degenen die deze weg willen gaan, stappen over een innerlijke drempel die we in deze samenleving hebben ingebouwd. Het is de drempel die bestaat uit de nadruk dat je jezelf hier en nu moet waarmaken in het leven door uiterlijk resultaat en succes. Achter die drempel komen we in aanraking met hoe hier en nu een volheid van bestaan in ons ligt die we niet kunnen waarmaken maar die er zonder voorwaarden is. Het lijken slechts woorden maar de verandering is innerlijk van onschatbare waarde. Niet omdat we iets bereiken maar omdat we ontwaken in wie we in volheid zijn: Leven.

Het is een doodlopende weg om het leven op aarde te redden met behoud en vermeerdering van alles wat we onszelf tot nu toe in ons ‘ik’ verworven hebben. Die weg loopt dood omdat we steeds weer dezelfde belangen tegenkomen die ons blind laten zijn over ons zelfbehoud waardoor we handelen ten koste van de schepping in onszelf en de schepping om ons heen. Er komt geen structurele verandering op gang en we blijven proberen de wereld op een halfslachtige wijze te redden met een hooguit langzamere teloorgang van de schepping.

De behoefte van de wereld en al het leven erop aanwezig is dat wij als mens ons wenden tot een uniek vermogen dat we in ons dragen. Dat is dat we beginnen te verstaan hoe we puur leven zijn en hoe puur leven zich in alles uitdrukt.
Wie tot die erkenning komt en tracht dat besef elke dag in zichzelf te laten groeien, ontdekt dat leven als kwaliteit de individuele vorm overstijgt. Leven kan in de mens geschouwd gaan worden en er kan zich gaan ontvouwen hoe we een wezen zijn dat een unieke plek inneemt in deze schepping. Een plek die bestaat uit het vermogen om het leven in onszelf te gaan herkennen als geschonken of uitgedrukt door een Bron van bestaan. Ga voorbij de weerstanden tegen woorden, tegen religies of wat dan ook. Dan wordt mede herkenbaar hoe bijvoorbeeld het Christendom altijd heeft geprobeerd om dit besef te bewaren. Ik heb het niet over misstanden en dwalingen. Alles is het menselijk zoeken niet vreemd.
Wat beweegt ons om te zoeken? Is dat voorbij de natuurlijke behoefte aan zekerheid niet juist het verlangen om innerlijk een Thuis te ontdekken? Hoe mooi ons uiterlijk huis als bezit ook kan zijn, als er innerlijk geen Thuis is, kan er geen volheid van leven ervaren worden. Andersom is het wel mogelijk. De bedelaar of de asceet kan innerlijk Thuis zijn.

Het was een hele verhandeling maar het brengt ons terug naar de vraag: ‘En Bousquet dan?’ Bousquet is een plaats die ons kan helpen zicht te krijgen op alles wat beschreven is. Een pleisterplaats waar we even los zijn van de wereld waarin we leven. Het is noodzakelijk dat we met de opgedane inspiratie weer de samenleving ingaan. Simpelweg omdat wat innerlijk tot ontwaken komt een belangrijke bijdrage is aan het proces dat we als mensheid gaan.

Het is niet meer de inzet om de wereld te redden, schreven we. Het is nu de inzet om innerlijk bewust te worden dat we de mogelijkheid in ons dragen om te ontwaken in wat leven in de kern is. Dat wat innerlijk ontwaakt, opent zich voor al het leven in deze wereld.

De mensheid staat op een tweesprong, en dat houdt in dat we niet meer kunnen uitstellen. Uitstel is bevestiging en de toename van de weg van lijden. De andere weg brengt ons naar een ervaring van innerlijk één-zijn, verbonden met alles wat plaatsvindt. We hoeven onszelf in de golven van deze tijd niet meer te verliezen doordat we geborgen zijn in het Leven zelf en de ervaring van een Bron die alles omhult. We zullen dan op een betrokken wijze schouwend worden ten opzichte van elke maatschappelijke beweging. Die innerlijke ervaring zal dienen als een anker voor onszelf en daarmee voor de ander die een aanlegplaats zoekt voor het ‘eigen’ bootje dat op de golven heen en weer geslingerd wordt. Zo ontstaat er een groeiend besef in ieder die wil.

Geschreven in samenwerking met Nicolette,

Paulus

Opwarming van Nederland en de aarde

Opwarming klimaat Nederland
Opwarming aarde.

(Bron: KNMI, ook voor meer informatie.)

Wat valt er nog meer te zeggen? Laten we ons vooral bewust worden van de situatie waarin we ons bevinden. De effecten zullen niet aan onze deur voorbijgaan maar zeer ingrijpend worden. Het wordt dringend tijd om in ons bewustzijn te laten ontwaken dat een oplossing niet van buiten af komt, maar dat echte verandering in ieder persoonlijk ligt. Dat is het enige werkelijke draagvlak voor veranderingen binnen de samenleving. Niet andersom…